Opening nieuwe ZAP-innovatiehal geeft forse impuls aan biobased economy

Opening nieuwe ZAP-innovatiehal geeft forse impuls aan biobased economy

Innovatie

In Groningen is de nieuwe innovatiehal van de Zernike Advanced Processing-faciliteit (ZAP) officieel geopend. Het bedrijfsleven kan in deze hal samen met studenten en (docent-)onderzoekers werken aan nieuwe toepassingen voor agrarische grondstoffen en reststromen. Daarmee speelt de faciliteit een belangrijke rol in de ontwikkeling van een biobased economy in het Noorden. 'ZAP draagt bij aan een solide regio en een sterkere internationale positie', aldus algemeen directeur Rob van Linschoten. 

De ZAP-faciliteit is een semi-industriële omgeving waar kennisinstellingen en bedrijven samenwerken aan innovatieve oplossingen voor de biobased economy. “Ondernemers zoeken contact met de ZAP-faciliteit met toegepaste onderzoeksvragen, en wij maken graag gebruik van de ervaring van deze ondernemers om nieuwe biobased producten op de markt te brengen of om (chemische) processen duurzamer te maken", aldus van Linschoten.

Binnen ZAP wordt gewerkt met resten van biomassa. Denk bijvoorbeeld aan suikerbieten, aardappelen, gras, snoeimateriaal en hennep. Vaak wordt uit deze biomassa energie opgewekt door middel van verbranding. Dat geeft de biomassa echter weinig toegevoegde waarde. Het toegepaste onderzoek binnen ZAP richt zich daarom op de verwerking van deze grondstoffen en reststromen tot nieuwe materialen en grondstoffen voor de farmaceutische, cosmetica-, nutraceutica- en kledingindustrie.

Garnalen

Een goed regionaal voorbeeld is het gebruik van chitine, een stof in garnalenschalen. Tot voor kort werden noordzeegarnalen naar Marokko verscheept om daar met de hand te worden gepeld, maar dankzij de ontwikkeling van een garnalenpelmachine door het bedrijf Telson in Lauwersoog kan dit proces nu in Noord-Nederland worden uitgevoerd. Bij het pellen van garnalen blijft een enorme hoeveelheid restmateriaal over. Deze biomassa kan worden gebruikt als bodemverbeteraar. Maar eigenlijk is dat zonde, omdat deze garnalenschalen bomvol chitine en chitosan zitten. Chitine kan worden omgezet in hoogwaardige biobased grondstoffen voor de papier- en verfindustrie, waterzuivering en farmacie, duurzame gewasbescherming en in de kledingindustrie (het kleuren van jeans), of worden gebruikt als een natuurlijk polymeer, een alternatief voor duurzame implantaten.

Link

Zernike Advanced Processing is een initiatief van de Hanzehogeschool, de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en mbo-instelling Noorderpoort. Sinds de oprichting in 2015 werd ZAP voornamelijk gebruikt voor educatieve doeleinden. 'Maar met de opening van de nieuwe innovatiehal 2018 bieden we het bedrijfsleven nu ook de mogelijkheid om processen op te schalen naar ‘proof of concept', mogelijk in samenwerking met andere (mkb-) bedrijven en kennisinstellingen', zo vertelt Van Linschoten. 'Daarmee wordt ZAP een nog belangrijker link voor het mkb en startups om hun ideeën naar een hoger plan te tillen en uiteindelijk op de markt te brengen.'

Samenwerking

ZAP brengt fundamentele en toegepaste wetenschappen samen aan de hand van op biotechnologie gerichte innovaties. Van Linschoten: 'In biotechnologie komen de werelden van de agro-, voedingsmiddelen- en chemische industrie samen, en dat biedt kansen. Samenwerking tussen verschillende ketens levert altijd winst op.'

Een bijzonder voorbeeld van een dergelijke samenwerking is het ZAP-project van de wetenschapsbroers Erik Heeres, hoogleraar chemische technologie aan de RUG, en André Heeres, lector biobased chemie aan de Hanzehogeschool. Samen met een mix van RUG- en Hanzestudenten onderzoeken de gebroeders Heeres biomassastromen op het Chemie Park Delfzijl. 'Dit kan leiden tot de ontwikkeling van nieuwe groene chemische producten, bijvoorbeeld als alternatief voor fossiele brandstoffen', aldus Van Linschoten.

Maatschappelijke impact

De hierboven genoemde projecten zijn slechts enkele van de ZAP-onderzoekstrajecten. Stuk voor stuk zouden de projecten in de toekomst wel eens een grote impact op onze maatschappij kunnen hebben. 'Welkom in de wereld van ZAP; de wereld van groene innovatie', aldus Van Linschoten.

Kijk voor meer informatie op de website van ZAP.